CARIBOU-MOOSE

WOODLAND CARİBOU. ORMAN KARİBU'SU. MUHTEŞEM!.. MUHTEŞEM... NOEL BABANIN REN GEYİĞİNİN BİR TÜRÜ.

Çok süper bir görüntü yakaladım :)) Bu geyiklerin İskandinavya'da yaşayanlarına Ren Geyiği, Kuzey Amerika'da yaşayanlarına ise Caribou (Karibu) deniliyor.

Caribou Amerika yerlilerinin dilinde ''pençeleri tek'' anlamına gelir.

Özellikle Ontorio ve Alaska'da yaşarlar. Newfounland, Labrador, British Columbia ve Yukon bölgesinde bulunurlar. Habitatları parkların dağ konumları, ormanların etek ve yamaçlarıdır. Caribou nüfusu yazın dağ ve kışın orman etekleri arasında 80 km. göç ederler.

1985 listesine göre caribou yaban hayatı tehlikededir. Sayıları bu yüzyıldan beri azalmaktadır. Bugün 7000 tanesi Alberta 'da bulunmaktadır.

Muhteşem bir fotoğraf. Göl, suya düşen Kuzey Amerika ormanlarının gölgesi, caribou'nun gölgesi ve su içen muhteşem boynuzlu caribou. Bu pozu yakalayabilmek için yarım saat bekledim!.. OK...

Ortalama dişi caribou 115 kg. yetişkin erkek ise 150-180 kg. dır. 270 kg. lık erkekler de vardır. Omuz yükseklikleri 1,2 m. civarındadır. Yazın kahverengi olan ceketleri, kışın grimsi bir renge döner. Erkek ve dişilerde boynuz vardır. Ama dişilerin boynuzları daha küçüktür. Caribou'nun boynuzkları kalın ve geniştir.

Başlıca besin kaynakları başta liken, ağaç ve topraktır. Caribou'lar 80-150 yıldır ormanlardan liken almaktalar. Ayrıca söğüt, çalı, çimen yerler.

Woodland Caribou'su 15 yaş yaşar. Üremeleri 3. veya 4. yılda Eylül-Ekim aylarında olur. Erkeklerin 12-15 dişiden oluşan haremleri vardır. Erkekler haremlerine yeni dişi katmak için, diğer erkeklerle savaş verirler. Mayıs-Haziranda 1 tek yavru doğar.

Orman Caribou'larının habitatları kömür madenciliği, petrol, doğal gaz arama ile büyük ölçüde daralmıştır. İğne yapraklı ormanlar içinde geyik nüfusu büyüyebilir. Ama orada da savunmasız Caribou'ları kontrolsüz nüfuslu kurtlar avlamaktadır. Petrol, gaz ve orman endüstrisi ile yıpranan Caribou habitatlarını ve yaban hayatı Alberta Çevre Koruma Yönetimi ele almıştır. Yasadışı avlanma ve kurt predasyonunu azalma umutları vardır. Birçok Caribou'ya veri toplama için, biyologlar telsiz yaka takmaktadır.

Kanada'da 2.400.000' den fazla caribou var. Bunların bir kısmı Peary Caribou'su. Bunlar Arctic Adalar ve Nunavut'ta; dağ ve tundralarda yaşıyorlar. Oysa ormanlık karibu nüfusu Kanada'da 1982'de 193.000 idi. O zamandan beri düşüş var. Yukon ve British Columbia'sında 45.000 yetişkin orman karibusu bulunuyor.

Caribou'lar nehir ve göllerde göçleri sırasında 10 km. yüzebilirler. Ama 1984 Eylülünde 10. 000 caribou Caniapiscau Nehrinde boğuldu. Bu ölümler tartışmalara neden oldu. Önce fazla yağışlardan olduğu söylendi. Ama Kızılderililer yağışların normal olduğunu, nehir üzerindeki baraj kapaklarının (yanlış açılmasının) buna neden olduğunu söylediler. Alevli tartışmalar büyük ölçüde arttı.

1985 yılında baraj kapakları kontrollü kullanıldı. Caribou'ların geç yaz ve erken sonbahar göçlerinde seller olmaması için önlemler alındı. Ayrıca Calcaire Falls yakın tehlike bölgesinde sürülerin aktarılması için çit kuruldu.

Quebec, Labrador ve Newfoundland'de 628.000 vahşi sürü bulunuyor. George Nehrinde 385.000 sürü var.

Caribou'lar genellikle yılda 2000 km. yukarı doğru seyahat ederler ve 1.000.000 kilometrekarelik alanda yaşarlar. Saatte 80 km. hızla koşarlar. Waw... Bazı Caribou'ların 1 yıl içinde 6000 km. seyahat ettikleri gözlenmiştir.

Caribou nüfusu 18.-19. y.y. 'larda doruğa çıkmasına rağmen 20. y.y. başında düşüşe geçti. Quebec'deki İnvit, Cree ve Nunavik toplulukları geçim için, bunları kontrolsüz avladılar. 1950'de Quebec ve Labrador'da 5000 caribou kaldı.

UngavaBay'da 1993'de nüfus 800.000'e ulaştı. 2001 yılı listesine göre, İnvit, Cree ve Kuzey Quebec'de sporcu avcılar her yıl 30.000 caribou öldürmekteler. (?)

Kanada'da 2004 yılında Caribou'lar riskli ve soyu tükenmekte olan türler arasına alındı. Strateji ve kurtarma geliştirildi.

2010-2015 Woodland Eylem Planı Boreal Northwest ile Caribou'lar koruma altındadır.

Bu şahane canlı, Geyik Karibular soyu tükenmekte olan hayvanlar arasındadır. Kayıpların devam etmesi halinde orman karibusunun 2100 yılından önce soyu tükenebilir. Karibu aralığının bozulmasının baş nedeni insan-peysaj durumudur. Kurt predasyon artışı, lineer koridorlar, yollar, seyahat hızı, yırtıcı hayvan için av verimliliği düzenlenmesi ile karibu sayısı artabilir.

Orman hasatı en belirgin karibu imhasına yol açmaktadır. Ontario'da bu hasat nedeniyle, önümüzdeki 20 yıl içinde karibular kaybolmaya mahkum olacaktır. :(((

Minnesota, Wisconsin, Michigan, Ontario'da parazit taşıyan geyik Whitetail liderliğinde habitatları kuzeye sürülmektedir. Oysa nörolojik parazit karibu için ölümcüldür.

Araştırmalar karibular için orman hasatlarının 13 km. tamponlu olması gerektiğini göstermektedir.

İklim değişikliği (küresel ısınma, global warming) de karibular için negatif bir durumdur.

MOOSE (MUS) (alces alces). KANADA GEYİĞİ. KUZEY AMERİKA VE AVRUPA'NIN EN BÜYÜK İKİNCİ KARA HAYVANI. EN BÜYÜK KAYBOLMAMIŞ TÜRLER İÇİNDEKİ GEYİK AİLESİ.

EL GİBİ BOYNUZLU MUHTEŞEM GEYİK. EXTRAORDİNAİRE...MUHTEŞEM! MUHTEŞEM! BENİM EN SEVDİĞİM GEYİK...

Bu geyiklere ilk Algonquian (Kızılderili kabile)' ler ''mons'' veya ''moz'' şeklinde isim koydular. 1606 yılında Thomas Hanham bu geyiklere, Abenaki dilinde ''mus'' denildiğini gördü. 1616'da Kaptan John Smith ''Moose'' olarak tavsiye etti.

Moose'ların aralığı bütün Kuzey Amerika'yı kapsar. En merkez Alaska'dır. Çoğu; tüm Kızılderili bölgesinde, New England, New York şehir dışında, Rocky Dağlarının üzerinde, Minnesota ve Michigan'da, Superior Gölünde yaşar. Moose'lar yaşam için 15 dereceyi aşmayan bölgeleri tercih ederler.

1904 yılında Moose'lar Newfoundland'da görüldü. Daha sonra da St. Lawrence Körfezinde rastlandı. 2007'de Newfoundland'daki nüfus 150.000'dir.

Utah ve Colorado'da nüfus azdı. Ama 1978'de birkaç damızlık kondu. Şimdi 1000 nüfusa sahipler.

Ortalama yetişkin bir Moose'un omuz standları 1.8-2.1 m. dir. Yüksekliği 2,35 m. dir. Ağırlık erkeklerde 380-720 kg. ve dişilerde 270-360 kg. dır. Yukon Nehrinde 1897 yılı Eylül ayında 820 kg. ağırlığında, 233 cm. boyunda bir Moose görüldü.

Moose'lar otoburdurlar. Meyve, ot, yaprak, ağaç kökleri, çalılar, titrek kavak, titreyen söğüt, beyaz huş, kırmızı akçaağaç, çizgili akçaağaç, sivri fındık, iğne kiraz, zambak, nilüfer ve birçok türde bitki yerler. Moose'lar mükemmel yüzücüdürler. Saatte 6 mil yüzerler. Waw... Su altında hareket edip, dev ırmakları aşarlar. Bunun için su bitkilerini ve yosunları da yerler. Yetişkin bir Moose günde ortalama 9770 kalori tüketir. Çünkü vücut ağırlığını koruması gerekir.

Moose'un boynuz uzunluğu 1.60 m. uzunluğundadır. El şeklinde ve muhteşem!... Boynuzlarda 30 çatal vardır ve ağırlığı 20 kg. dır. Başlangıçta boynuzlar üzerinde bir katman vardır ve buna ''kadife'' denir. Erkeğin silindir kafası ise ''antlers'' adını alır. Erkeğin çiftleşme sonrası boynuzları düşer. Çünkü kış için enerji tasarrufu yapar. Baharda yeni bir dizi boynuz çıkar. 3-5 ayda tam olarak boynuzlar gelişir.

Erkekler çok eşlidir. Çiftleşme Eylül-Ekim aylarında olur. Erkekler dişileri çağırmak için feryat gibi bir ses çıkarırlar ve 500 m. uzağa seslenebilirler. Daha sonra dişiler için savaşırlar. Gebelik 8 ay sürer. 1 yavru yaparlar. Bazen de yiyeceklerin bol olduğu dönemde 2 yavru yaparlar. Yavruların ceketleri kırmızımsı bir renk tonundadır. Yavrular doğduktan sonra 9 ay annelerinin yanında kalırlar.

Moose'ların düşmanları insan, kurt, Sibirya kaplanı, kahverengi ayı, Amerikan siyah ayı, jaguardır. Bu düşmanlar Mayıs-Haziran aylarında yavruları, bazen de dişi Moose'ları alırlar.

Kurtlar musları 2-3 km. dahi izlerler. Kıç tarafından ısırıp perinelerini yırtarak, kan kaybından öldürürler. Bazen de burunlarını duyarlı bir şekilde ısırarak felç ederler. Ama 2-8 yaşlarındaki musları nadiren öldürürler. Yetişkin mus daima karşı koyar. Onlar da yaşlı, yavru, özürlüleri seçerler.

Kaya ve mağara resimlerinden anlaşıldığına göre muslar Taş Devrinden bu yana görülmektedir. İnvit ve Amerika yerlileri arasında da çeşitli efsaneleri vardır. M.Ö.6000 yılından beri muslar avlanmaktadır. Ama muslar insanlara karşı saldırgan değildir. Ancak provoke edilirse tehlikeli olabilir. Jül Sezar'ın Commentarii de Bello Gallico'sunda da bu hayvanlardan bahsedilmiştir.

Resimde Kuzey Amerika ormanlarının içinde güzel bir göl ve muhteşem dişi -erkek mus çiftini görüyorsunuz. Sağdaki boynuzlu erkek mus, soldaki ise boynuzsuz dişi mus. Çok güzel bir poz yakaladım...

Muslar uzun yıllar vahşi ve kırsal toplumlarda yiyecek için avlandılar. Oysa onlar insanlara dokunmazlar. Sadece yavrularını korumak için karşı harekete geçerler.

Muslar şimdi de araç çarpışmalarıyla ölmektedir. Oysa bu insan için de tehlikelidir. Yüksek hızda çarpışmayla tampona ve ön ızgaraya çarpıyorlar. Bazen de camdan içeri uçup yaralanıyor ve hava yastıklarını patlatıyorlar. Bu her iki taraf için de tehlikelidir. Genelde ölümle sonuçlanır. Peki o zaman bu hız niye ???

Yollara üçgen şeklinde uyarı levhaları konmaktadır. Ama yine de aşırı hız kazalara neden olmaktadır.

Norveç Aftenposten gazetesinin tahminine göre 2008'de 13.000 geyik tren çarpışması nedeni ile öldü :((((( Bu nedenle takas bitki örtüsü ve kara alternatif serbest besleme yerleri için 80 milyon Norveç kronu demiryolları tarafından harcama planlarına kondu.

Kanada'da önlem için karayollarına çitler yapıldı. Radyo istasyonları aracılığı ile şafak ve alacakaranlıkta sürücüler uyarıldı. Çünkü muslar en çok bu zamanlarda aktiflerdir.

1949'da Sovyetler Birliği bu geyiği evcilleştirme çalışmalarına başladı. 1963'den bu yana Kostroma Moose Çiftliğinde program devam etmiştir. Geyik sütünden ve bazı turist gruplarından gelir elde edilmiştir. Ama araştırmalar göstermiştir ki fizyolojisi ve davranışları evcilleştirilmeye uygun değildir. ARTIK ANLAYALIM; MUSLAR VE TÜM ÖZGÜR HAYVANLAR BİZE ŞUNU SÖYLÜYORLAR:

''BEN RÜZGARIN HÜR ESTİĞİ, GÜN IŞIĞININ ÖNÜNÜ KESEN HİÇBİR ENGELİN MEVCUT OLMADIĞI BOZKIRDA DOĞDUM. BEN HERKESİN, HERŞEYİN HÜR NEFES ALIP VERDİĞİ; DUVARLARLA, ÇİTLERLE, TELLERLE ÇEVRİLMEMİŞ BOZKIRDA DOĞDUM. ORADA ÖLMEK İSTİYORUM. DUVARLAR ARASINDA DEĞİL. (Comanche Kabilesi)

LÜTFEN HEPİMİZ, TÜM İNSANOĞLU DOĞAYA VE HAYVANLARA ÇOK İYİ DAVRANALIM. HERKES ELİNDEN GELENİ YAPSIN. 1 KİŞİYİM DEMEYİN. BAZEN 1 KİŞİ ÇOK KİŞİDİR. BİZ ASLINDA HER ŞEYİ KENDİMİZ İÇİN YAPIYORUZ. ÇÜNKÜ UNUTMAYALIM SON BALIK VE HAYVAN ÖLDÜĞÜNDE, SON IRMAK KURUDUĞUNDA BİZ DE YOK OLACAĞIZ. DÜNYA'NIN SUYUNU İÇTİYSEK ONU KORUMAYI, DOĞANIN YASALARINA UYMAYI DA BİLECEĞİZ.

''ÜLKENİN SUYUNU İÇMİŞSEN, ÜLKENİN YASALARINA DA UYACAKSIN.'' (Tibet Atasözü)

HAYVANLAR OLMADAN İNSANLAR NEDİR Kİ? EĞER BÜTÜN HAYVANLAR KAYBOLUP GİDERSE İNSANOĞLU BÜYÜK BİR RUH YALNIZLIĞI İÇİNDE ÖLECEKTİR. HAYVANLARA NE OLDUYSA İNSANLARA DA AYNISI OLUR. HERŞEY BİRBİRİNE BAĞLIDIR. YERKÜRENİN BAŞINA GELEN, YERKÜRENİN ÇOCUKLARININ DA BAŞINA GELECEKTİR. (Chreokee Kabilesi)

ELK (WAPİTİ)

ELK (WAPİTİ) (cervus canadensis). KANADA GEYİĞİ. GEYİKLERİN KRALI WAPİTİ.

Bu güzel geyik genellikle Avrupa'da Elk, Kuzey Amerika'da Wapiti olarak adlandırılır. İsim, Cree dilindeki karşılığı olan Waapiti'den ileri gelmektedir. Wapiti Kızılderili dilinde ''açık renkli geyik'' demektir.
Fosil kayıtlarına göre 12 milyon yıl önce ataları Eurasia (Avrasya)' da vardı. Pleistosen buzullardan, Bering kara köprüsüyle geçtiler. Amerika'ya ulaşan bu ilk elkler, soyu tükenen İrlanda elkleri idi.

Wapitilerin dallı budaklı ağaca benzeyen boynuzları vardır ve yılda bir kez değiştirirler. Benim fotoğraflarımda boynuz yok, çünkü resimdekiler dişi wapitiler.

Dağılımları Pleistosen çağdan beri; Beringia, Kuzey Amerika, Asya ve iki kıta arasında devam etmektedir. ABD Yellowstone 'da paleontolojik kanıtlara göre en az 1000 yıldır varlıklarını sürdürmektedirler. Ayrıca Oregon, Washington ve California'nın kıyı bölgelerinde bulunmaktadır. Yellowstone'da en bol bulunan bu memeli, yazın 30.000 ve kışın 22.000 nüfus oluşturur. Appalachian ve özellikle Rocky Dağlarında yaşarlar. Rocky Dağı nüfusu 1989 yılı itibarıyla 782.500 'dür. Kuzey Amerika'da wapiti nüfusu tahminen 10 milyonun üzerindedir. Çiftliklerde ise 2 milyon nüfus vardır.

Wapitilerin boyları ortalama 2,7 m. sırt yüksekliği (1.2-1,6) m. ve ağırlıkları (147-499) kg. dır. Alaska elklerinin ağırlıkları büyük erkeklerde 600 kg. dır. Yetişkin bir erkek elk 700 kg. ve dişi (500-550) kg. dır.

Wapitilerin boynuzları savunma aracıdır.Boynuzlar her Mart ayında kaybedilir, yazın yeniden çıkar. Her boynuz üzerinde 8 veya daha fazla diş olabilir. Diş sayısı yaş ve olgunluğu gösterir.

Wapitiler ormanlarda yaşarlar. Yazın yaylalara çıkarlar. Kışın yiyecek bulmakta zorlandıkları için ova ve vadilere inerler. Yoğun kar nedeniyle göç ederler. Baharda ise göçleri ters yöndedir. Wapitikler avcılık baskısı nedeni ile de göç etmektedir.

Wapitilerin 4 odalı mideleri vardır. Beyaz kuyruklu geyik ile benzerlik gösterirler. Sabah-akşam beslenirler. Daha sonra da sindirmek için korunaklı yer ararlar. Günlük gıda tüketimleri 9,1 kg. dır. Ot, yaprak, dal, ağaç kabuğu yerler. İdrarlarını kendilerini ıslatmadan yaparlar.

Erkek ve dişiler yılın büyük bölümünde ayrı gezerler.
Birbirlerine karşı güven ve sorumluluk taşırlar. Karda önde giden wapiti diğerlerine yol açar. Ama siz 1 tek hayvan izi görürsünüz. Çünkü öndeki liderin hep aynı ayak izine basarak yürürler.
Bazen daire oluşturup, hoplaya sıçraya dans ederler. Dansın sonunda da dörtnala koşarlar.

Wapitiler çok hızlı koşucudurlar. Saatte 50 km. hızla koşarlar ve sıçrayarak 2,25 m. lik çitleri aşarlar. Waw!.

Düşmanları çok az olan doğal hayvanlardır. Siyah tilki, grizzly ayı, siyah ayı, dağ aslanı yavrular için tehlikelidir. Yavruların %32 'sini kartal alır. Buzağı ölümleri kışın olur. Düşmanları en başta yırtıcı kurt, boz ayı, puma, çakal zayıf ve hastalıklı olanları yakalar. Sağlıklı wapitiyi yakalamak zordur.

Wapitiler sesleri ayırt edicidirler. Parkland'lerde, çayır gibi ortamlarda sesle büyük mesafelerde ilişki kurarlar.

Ekimde çiftleşme döneminde bir erkek kalın sesiyle diğer erkekleri kavgaya çağırır. Boynuzlar kilitlenip güreşilir. Rakiplerle mücadele edilir. Potansiyel savaşçılar boynuzlarıyla kahramanlık yaparlar. Boynuzlayıp yere düşene kadar kavga büyür. Bazen ciddi yaralanmalar olur. Ama ölüm olmaz. Kazanan kavgayı merakla izleyen dişiyi alır. Wapitilerin diğer geyiklerin aksine geniş haremleri vardır. 20-30 kişilik gruplarına yeni dişi katma savaşı verirler.

Wapitiler yazın dişiler doğum yapsın diye, yüksek dağ otlama alanlarına göç ederler. Gebelik 240-262 gün olup, buzağılar Haziranda doğarlar. Genelde yılda 1 yavru, bazen de 2 yavru doğar. 6 hafta sonra anneleriyle gezip dolaşacak kadar büyürler. Sonbahara kadar anne sütü içerler.6 ay daha annelerinin yanında kalırlar. İsteyen bunu 1 yıla kadar uzatır. Yavrular sonbahar sonuna kadar kahverengi ve açık beneklidir.

Yavrular 15-16 kg. dır. İzole için lekeli doğarlar. Yaz sonunda lekeler kaybolur. Mançurya wapitilerinde birkaç turuncu nokta devam edebilir.

Yavrular gündüz dişilerin bulunduğu büyük kreşlerde kalırlar. Bir yırtıcı gelince, en büyük kadın ön bacaklarını kullanıp yavrulara tekme atarak, tehlikeyi haber verir.

Esarette 20 yıl, doğada 10-13 yıl yaşarlar. Bazı alt türleri 15 yıl yaşayabilir.
Wapitilerin sağlıklarını protistler ve parazitler bozar. Ölüme dahi neden olabilir. Bazen otlama sırasında yanlışlıkla salyangoz ve sümüklü böcekleri yerler. ABD'de Yellowstone ekosistemi içinde elkleri Bruselloz hastalığı etkiledi. Araştırmacılar bunun için aşılar yapıp, başarılı olmaya çalışıyorlar.

Wapitiler yerli halklar tarafından değerli bir hayvandı. Ama favori yiyecekleri değildi. Wapitiler Sibirya ve Çin'de evcilleştirilip, boynuzları tıbbi amaçlı kullanıldı. Asya'da boynuzlar geleneksel ilaç olarak kullanılmaktadır.




Elk (Wapiti) ler halkların kültürel tarihinde önemli rol oynamıştır. Kızılderili Anasazi Kabilesi, ABD dahil Kootenai, Cree, Blackfeet, Ojibwa, Pawnee için önem taşır. Elkden battaniyeler üretmişlerdir.
Lakota'da toplumda manevi rol oynamıştır. Genç Lakota erkekleri için cinsel cesaret ve fiziksel güç, erkek öğretmen ve timsali olmuştur.
Neolitik Asya'da yeniden doğuşu temsil etmiştir. Bunun tasviri için dişi elk boynuzu asılır.

Tunç çağında avcılıkla başlayıp, sanat ve kültürel dönüşüm ile devam etmektedir.
Utah için Rocky Mountain Elk resmi devlet hayvanıdır. Michigan'da bayrak üzerinde elk resmi görünür.
Asya'da Türk halkları, Tunguz halkları, Moğollar ve Kore'liler için de elk boynuzları önemlidir.

Kızılderililer yüzyıllardır ''kızılderili çadırı'', battaniye, giysi, ayakkabı, eldiven ve kemerlerini elkden yapmaktadırlar.

1967'de Amerikan İzcilerinin yardımıyla boynuzlar toplandı. Boynuz ihalesi yapıldı ve bu gelir haline geldi.
2006 yılında 3200 kg. boynuzların ihalesi 76.000 dolardır. 980 kg. dekoratif kemer için kullanılmıştır.
Bu olay, ''Geleneksel Kronik İsraf Hastalığı'' dır.




WHITE-TAILED DEER. WHITETAIL. AK KUYRUKLU GEYİK. BEYAZ KUYRUKLU GEYİK. VIRGINIA GEYİĞİ.

Nevada, Utah, California, Hawaii dahil ABD, Kanada, Meksika, Güney Amerika, Peru, Alaska ve Rocky Dağlarında bulunur. Titrek kavak park bölgelerinde, kozalaklı ağaçlar ve yaprak döken kıyıdaş koridorlarda, nehir vadilerinde ve Rocky Dağlarında yaşarlar. Popülasyonları Büyük Göl Bölgesinin tarıma dönüştürülmesi nedeniyle kuzeye kaymıştır.Beyaz kuyruklu geyik savan, ormanlık ve adaçayı topluluklarında; çam, meşelik dağlarda yaşar.

Whitetail 1935'de Finlandiya ve Avrupa'ya tanıtıldı. İskandinavya'da başarı kazanıldı ve yayılım oldu.
Minnesota'da 30.000 geyik var. Tarım bölgeleri ve aşırı avlanma nedeniyle whitetail soylarında azalma olmuştur. Amerika'da titizlikle korunan en önemli hayvanlardan biridir.

Whitetail sık yemek yer. Baklagiller, sürgünler, yapraklar, kaktüs ve çimenler besinleridir. Ayrıca meşe palamutu, meyve, fındık, mısır yer. Kırmızı sumak ve insanlar için zehirli olan bazı mantarları, özel mideleri sayesinde yerler. Bir çiftlik avlusunda ise kuru ot ve diğer gıdaları yerler. Mevsime göre yiyecekleri değişir. Bazı ötücü yavruları da nadiren yerler. Beyaz kuyruklu geyik 4 odacıklı mide demektir. Her odanın farklı görevi vardır. Bu odacıklar farklı yiyeceklerin sindirilmesine izin verir.

Erkek geyik ortalama (90-200) kg. dır. Yetişkin erkeklerde 600 kg. olanları vardır. Dişiler (40-90)kg. dır.Uzunlukları (kuyruk uzunluğu dahil) (160-220) cm. omuz yüksekliği (8-10) cm.dir.
En büyük geyikler Kanada ve ABD ılıman bölgelerinde görülür. Kuzey whitetail (borealis), Dakota whitetail (decotensis), Kuzeybatı whitatail (ochrourus) boynuzları en büyük olan geyiklerdir. Boynuzları ve toynakları ile erkek geyik bazen bir kurtu öldürebilir.

Erkeklerin her yıl yeniden boynuzları büyür. Boynuzlarda dallanma olmayabilir. Çivili olarak adlandırılır. Sivri boynuzlar çok kısa da olabilir. Boynuzlarda dallanma genetik ve diyetle etkilenir. Üreme mevsiminde boynuzlarıyla ağaç ve çalılıklara alın bezlerindeki kokuyu aktarırlar. Kokuları ile sign-posta işaretleme iletişimleri vardır.
New York eyaleti içinde albino olanlar bulunur. Güçlü koruma çalışmaları ile albino olanların sayıları artmıştır.



Beyaz kuyruklu geyiğin baharda kırmızı, yazın kahverengi olan tüyleri, sonbahar ve kış boyunca gri-kahverengiye döner. Bu geyiklerin karakteristik özelliği ise kaçış sırasında alarm sinyali olarak beyaz kuyruğunu yükseltmesidir. ''Bayrak'' ya da ''Kuyruk'' yükseltmesiyle, koşarken yavrusu onu takip eder. Saatte 30 mil (48 km.) koşar. Saat başına 10 feet (3m.) sıçrar. Müthiş!.

Yavruların kırmızımsı beyaz lekeleri vardır. Bu lekeler kamuflaj içindir. Zaten anne yavrusunu otların arasına saklar. Geyik yatakları 3-4 m. uzunluğunda, 1,5 m. genişliğindedir. Dişi yavrular 2 yıl, erkek yavrular 1 yıl anneleriyle kalırlar.

Dişiler 2 yıl içinde olgunlaşırlar. Erkekler dişiler için yarışırlar. Erkekler arasında fikir tartışması, egemenlik hiyerarşisi vardır.

Whitetail birçok farklı şekilde ses kullanarak; koku, beden dili ile iletişim ve işaretleme yapar. Tüm beyaz kuyruklu geyiklerin kendilerine özgü duyulabilir sesler üretme yeteneği vardır. Anneler yavrularını meleme seslerinden tanır. Diğer geyiklerin ilgisini çekmek için alçak, boğuk bir ses çıkarılır. Ayrıca saldırganlık, düşmanlık gösteren homurtu-hışırtı ritminde bir sesleri vardır.

Beyaz kuyruklu geyikler utangaç mizaçlı hayvanlardır. Düşmanları insan (?), gri kurt, jaguar, vaşak, çakal, Amerikan timsahlarıdır. Leşlerini ise Yeni Dünya akbabaları, atmaca, kartal, tilki yer. Bir kova idrarları ile insanların yaklaşımlarını engellerler. Ağız kavgası sırasında da idrarlarını yaparlar.

Bir yüzyıl önce ticari sömürü, avcılık, ormansızlaşma nedeniyle geyik nüfusu sıkıntıda idi. 1930'da ABD'de 300.000 'lere düştü. Son tahminlere göre ABD'de sayı 30 milyondur. Koruma uygulamaları bulunmaktadır. Ama motorlu araç çarpışmaları ile sorun halen vardır. Özellikle gece yaralanmalar ve ölümler olmaktadır. Çiftçilerin tahıllarını talan edip, mısır ve meyve bahçelerine zarar vermeleri gerekçesiyle öldürülmektedirler!.. Ayrıca banliyö alanlarda peysaj bitkilerine zarar verdikleri söylenmektedir. Oysa sınırlı av ve başarılı özel doğal alan, parklarla sayıları artabilir.

MULE DEER. KATIR GEYİĞİ.
Adını katırınkine benzeyen kulaklarından alır. Beyaz kuyruklu geyik ve katır geyiği arasındaki fark kuyruk ve boynuzlarıdır. Katır geyiğinin kuyruğu siyah uçludur.

Mule Deer'in boyu ayakta ortalama (100-110) cm. dir. Kuyruk germe ile 200 cm. olur. Yetişkinler (68-140) kg. dır. Arada bir 230 kg. olanları görülür.

Kızgınlık döneminde erkek saldırgandır. Arkadaşlarıyla yarışır. Gebelik 190-200 gün olup, yavru baharda doğar. 60-75 günde sütten kesilir.

Katır geyiğinin düşmanları insan (?), gri kurt, jaguar, vaşak, siyah Amerika ayısı, grizzly ayıdır.




Mule Deer' ın yaz yiyecekleri otsu bitkiler, meyveler (böğürtlen, yaban mersini, thimbleberry); kış yiyecekleri iğne yapraklılar (köknar, sedir, titrek kavak, söğüt, kızılcık, ardıç, adaçayı, serviceberry); sezon sonu meşe palamutları, elmadır.
Kışın karda yiyecekleri azalır. Bunun için metabolizma yavaşlar ve daha az gıda ile hayatta kalmak için etkin hale gelir.

Katır geyiği nüfus ölümlerinin büyük kısmı kışın, yaşamın ilk yılında ortaya çıkar.
Kışın derin kar nedeniyle daha az karlı vadilere taşınılır. Göçleri ailece sürüler halindedir.
Gece dolunayda beslenmeye çıkarlar. Ama avcıların baskısı vardır.

BİZON-MİSK ÖKÜZÜ

AMERİCAN BİSON (bison bison), BİZON. BUFFALO. Vahşi Batı Filmleri ve Kültürüyle aklımıza kazınmış, soyu yoğun avlanma vb. gibi insan kaynaklı sebepler yüzünden tükenmekte olan bir canlı. Kuzey Amerika'nın en büyük kaybolmamış arazi hayvanı.
Yaygın olarak Amerikan Buffalo olarak da bilinir. Mandaya benzerliği nedeniyle, bazen manda olarak da geçer. Ama bizon, mandadan çok farklıdır.

Meksika'nın güneyinden, kuzeybatı İndia (Kızılderili) Büyük Ayı Gölü ve batıda Appalachian Dağları arasındaki üçgen bölgede bozkırlarda yaşarlar.

Amerika ve Avrupa bizonları fiziksel ve davranış olarak farklıdırlar. Örneğin; Amerika bizonunda 15 kaburga kemiği, Avrupa bizonunda ise 14 kaburga kemiği vardır. Amerika bizonunda diğerine göre daha çok saç bulunur.



Bizonun hafif kahverengi yazlık bir ceketi (kürkü) ve koyu kahverengi kış ceketi vardır. Yüksekliği 2 m. uzunluğu 3 m. dir. Ağırlığı dişilerde 800-1000 kg. erkeklerde ise 1000-1100 kg. dır.
Sabah ve akşam çayırlarda yemek yer, gün boyunca da dinlenirler. Gebelikleri 285 gün, ortalama 9,5 aydır. Kırmızı buzağı, 3 yaşında olgunluğa erişir. Yaşamları doğal hayatta 15 yıl, esarette ise 25 yıldır.
Bizonlar; erkek, dişi, çoluk çocuk 20'şer kişilik gruplar halinde yaşarlar. Her grupta baskın bir erkek ya da dişi vardır. Liderlik için savaşır ve üreme zamanında da düellolar yaparlar. Bu savaşlarda hep boynuzlarını kilitlerler ama ölüm olayları pek görülmemiştir. Bizonlar çok eşlidir. Aralarında eçcinsel davranışlar da görülmüştür.

Kurt saldırıları ilkbaharda ve erken yaz aylarında, özellikle buzağılar üzerine olur. Bizonlar kurtlardan korunmak için, strateji geliştirip göl ve nehirlere girerler. Grizzly Bear (Kahverengi Ayı) tarafından da tehdit altındadırlar.



Bizonlar İndian (Kızılderili)' lılar tarafından; derilerinden giyecek, etlerinden tütsüleyip kurutulan yiyecek yapmak için, yüzyıllardır avlandılar. Avrupalılar Yeni Dünya'ya geldiklerinde, Kızılderili atları ile bizon avladılar. Amerikalılar bizonları özellikle derileri için avladılar. Etlerini ise çürümeğe terkettiler. Tarihçi Hamalainen'in dediğine göre; 1830 yılında 280000 bizon Comanche'ler tarafından bir yılda öldürüldü. Fakat Kızılderili toplumu için bizonlar her zaman önemli olmuştur.

19. y.y. sonunda nüfusu korumak için, ABD hükümetinin destek olmamasına rağmen, önlemler alınmaya başlandı. Ama maalesef bizon izlerinin olduğu yerlerden demiryolu geçirildi. 19. y.y. da YERLEŞİMCİLER GIDA VE SPOR İÇİN, 50 milyon BİZON ÖLDÜRDÜLER. BUNUN EN ÖNEMLİ NEDENİ, YERLİ AMERİKALILARI MAHRUM BIRAKMA İSTEĞİYDİ.
Bugün 200000 bizon var. Esir ticaretinde, çoğunlukla ovalarda olanlar 4000 ve özel çiftliklerde olanlar da 500000 tanedir.



Amerika bizonu bugün, Kuzey Amerika'da resmi mühür ve logo olarak kullanılan popüler bir semboldür.
Kanada'da Manitoba ilinin resmi hayvanı ve bayrağında görünür. Ayrıca Kanada Kraliyet Atlı Polis armasında da resmi olarak kullanılmaktadır. ABD'de 1913-1938 yılları arasında nikel buffalo sikke olarak basıldı. 20o5 yılında ABD'de yine paranın üzerine basıldı.

Bizonu sembol ve maskot olarak benimseyen kurumlardan bazıları:
Bucknell Üniversitesi, Buffalo Grove Lisesi, Colorado Üniversitesi, Bağımsızlık Partisi Minnesota, Howard Üniversitesi, Harding Üniversitesi, Marshall Üniversitesi, Kuzey Dakota State Üniversitesi, Oklahoma Baptist Üniversitesi, Manitoba Üniversitesi.

Bizonlar; ABD ve Kanada Milli parklarında, özellikle Yellowstone Milli parkında ziyaretçiler için tehlikelidir. Etobur değillerdir ama ziyaretçilere saldırırlar. Uyuşuk hareketleriyle yavaş görünürler. Fakat 56 km/h hızlarıyla insanlara saldırdıkları görülmüştür.

Biz insanlar; hayvanların, bizonların habitatlarına girdik. Onları kendimize esir ettik. Bizonlar da birer canlıdır. Onların da aileleri ve çocukları var. Kendilerini, yavrularını koruma istekleri; sizce bizim onları öldürme isteğimizden daha akıllıca ve insanca değil mi?



MUSKOX (ovibos moschatus), MİSK ÖKÜZÜ. MİSK KOKULU ÖKÜZ.
Amerika ve Sibirya (canlı nüfus) ile Finlandiya'da (küçük nüfus) yaşarlar. Arctic erkek misk öküzü, çiftleşme sırasında dişisinin ilgisini çekmek için misk gibi güzel bir koku salgılar. Bunun için adı misk öküzüdür.

Muskox ya da atası, 200000 yıl önce Kuzey Amerika'ya göç etti. Pleistosen dönemde canlıydı. Son buzul çağında, tarih öncesi halkları (wisconsin glaciation) ile hayatta mümkün olduğu düşünülmektedir. Çağdaş bir mamut gibidir. Kanada'ya ise 90000 yıl önce Bering boğazından geçtiği sanılıyor.



Uzun, eğri boynuzları vardır. Ortalama uzunluğu dişide 2m. erkekte 2,0-2,5 m. dir. Ağırlıkları 180-285 kg. aralığındadır. 400 kg. olanları da vardır. Kalın ceket (kürk) ve büyük başları ile, daha büyük bir hayvan sanılır. Oysa hayvanat bahçelerinde en fazla 650 kg. tartılmıştır.
Tüyleri gri, sıyah, kahverengidir. Kıllar neredeyse yere ulaşmaktadır.
Queen Maud Körfez Kuş Sığınağında nadir Beyaz Misk Öküzü görülmüştür. Muskox, evcil olabilir ve mutlaka süt, yün verirler. Yünü; yumaşaklığı, uzunluğu ve yalıtımı ile Yalıtım Deri Ödülü almıştır.



Muskox, 10-20 kişilik sürüler halinde yaşar. 70 kişilik sürüler görülmüştür. Dişiler 2 yaşında, erkekleri ise 5 yaşında olgunluğa erişirler. Üreme döneminde tek başına tundralarda dolaşırlar. Bu dönemde son derece agrasiftirler. Ve dişiler için rakipleriyle pik ve savaşlar yaparlar. Gebelik 8 veya 9 ay olup, tek yavru yaparlar. Yavrular 1 yıl annelerinin yanında kalırlar. Ama 1 hafta sonra otları yiyebilirler.
Düşmanları; maalesef en başta avcı insanlar olmak üzere, kutup kurdu, grizzly ayı ve kutup ayısıdır. Savunmaları, ay şeklinde dizilmeleridir.



Resimdeki Misk Öküzleri ve yanlarındaki Kuzgun ne kadar mutlu görünüyorlar. Sizce de öyle değil mi?
Habitat aralıkları; Kanada, Grönland ve Alaska'nın kutup bölgeleridir. Nunavik ve kuzeyde tundra alanlarında canlı bir nüfus vardır. 19. y.y. ve 20. y.y. başlarında Alaska'da nüfus katledildi. Ama yeniden iyileştirme yapıldı. Kanada Quebec'de, muskox tükenmeye yakın bir noktada, avcılık korumasıyla iyileşti.

Misk Öküzleri, yazın en sevdikleri yiyecek olan söğüt için, nehir kenanlarında yaşarlar. Kışın kar önlemek için hareketli yaşarlar. Ortalama 20 cm. derinlikteki otları, sazları ve diğer zemin bitkilerini bulmak için kışın karı kazarlar.

Misk Öküzlerinin kafatasları, onları korumak için zırh gibidir. Mücadelelerinde muskox boğa 27km/h hızla kafasını vurur. Bu bir arabanın beton duvara vuruşuyla eşdeğerdir. Saldırı anında misk öküzleri savunma için çember oluştururlar. Bu çember sıralanışta başları da dışarı dönüktür. Tıpkı bir savaş stratejisi gibi. Birçok düşmana karşı galip gelmesine rağmen; insana mağlup olur. Çünkü İNSANIN SİLAHI VAR! İNSAN HAYVANLARI VE DOĞAYI KATLEDEN MAALESEF EN BÜYÜK NEDEN!

Misk Öküzlerinin 3-4 cm. lik iki tür kürkü vardır. Dıştaki kaba, sert kürk ve altında yumuşak, çok sıcak kürk. Yeni doğan buzağının kıvırcık ceketi vardır ve dondurucu soğukta ölebilir. Bunun için anne uzun ceketi altında yavrusunu sıcak tutar. Misk öküzlerinin kürkleri onları yüksek rüzgarlardan korur ve -40 derecede yaşamasına, hayatta kalmasına olanak sağlar. Muskox'un kürkünün -40 derecede kar üfleme yeteneği vardır.

Muskox'un burnu yakınlarında bir bez, misk gibi kokan sıvı salgılar. İşte bu misk kokuları için misk öküzleri esarette bırakılıyor. Tanrım insanoğlu ne kadar bencil? Bizi ıslah et! Misk kokusu Muskox'a aittir. Neden onun kokusunu çalıyoruz? Oysa doğa bize zaten çiçekleriyle çok güzel kokular veriyor.
Yerli halk tarafından muskox kürkleri kullanılıyor. Çünkü 8 kez daha sıcak ve hafif bir kürk. Hatta kaşmirden de daha hafiftir. İnvitler yumuşak şal dokuması için ''quiviut'' adını kullanıyor ve kazak, eldiven, şapka, eşarp örüyorlar.

1917 yılında Kanada hükümeti, misk öküzü öldürmeye karşı yasa çıkardı. Kanada'da 85000 misk öküzü anakara, Nunavut ve Arctic adalarda yaşıyor. Yukon'da da küçük sürüler bulunuyor.

İnvitler savunma silahı olarak, yay ve mızrak için misk öküzlerinin boynuzlarını kullandılar. Ve bu nedenlede onları öldürdüler. Oysa muskox, İnvitlere manevi hediyeler de verdi. Hikayeler ve şarkılar gibi...
İNVİTLERİN KENDİLERİNİN DEDİĞİ GİBİ; TÖREYE AYKIRI DAVRANILIRSA, DOĞANIN DENGESİ BOZULUR.

1970 yılında Kanada İnvitlere sınırlı avlanma hakkı verdi.

Bilim adamları bugün Arctic Kanada'da, muskox etkisini izlemektedir. Biyologlar, hava anketleri, etiketleme ve radyo aracılığı ile yabani nüfus kontrol altındadır.

Muskox evcilleştirme projeleri Alaska'da kurulmuş ve Quebec'te güncelleştirilmiştir. Bu projeler giysi ve yün üretimi içindir.

MUSKOX SAVUNMA STRATEJİLERİ HEP İNSANLARA KARŞI YETERSİZDİR. YAYA İNSANLAR VE RAHATSIZ EDİCİ UÇAKLAR DAHİ ONLAR İÇİN TEHLİKEDİR.

LÜTFEN MUSKOX'LARA VE DOĞAYA İYİ DAVRANALIM! BİZ İNSANIZ, ÇOK AKILLIYIZ. BU NEDENLE LÜTFEN BİLİNÇLİ OLALIM. UNUTMAYALIM SON AĞAÇ VE SON HAYVAN YOK OLDUĞUNDA BİZ DE YOK OLACAĞIZ!.. DÜNYA HEPİMİZİN EVİ; İNSANLAR, HAYVANLAR VE BİTKİLER BARIŞ İÇİNDE YAŞAYALIM. BURADA HEPİMİZE YER VE YEMEK VAR!..

BEN MİSK ÖKÜZLERİNİ ÇOK SEVİYORUM. ÇÜNKÜ GÜZEL KOKANLAR, İNSAN VEYA HAYVAN OLSUN TANRI'NIN BİR ARMAĞANINI ALMIŞ DEMEKTİR!...

AMERİCAN COW. Amerikan İneği.

İnekler boyutları büyük olan, doğanın tatlı hayvanlarıdır. Akıllı hayvanlar mezbahanelerden kaçmaya çalışırlar.

Tüm hayvanlar gibi ineklerin de anne ve yavruları arasında güçlü bir bağ vardır. Süt-sığır çiftliklerinde, doğumdan sonra kendilerinden ayrılan yavruları için, inekler çok bağırırlar.

ABD'de 41 milyon bu hassas hayvan, et ve süt endüstrisi için öldürülmektedir.

AMERİCAN GOAT. Amerikan keçisi. Kuzey Amerika'da keçilerin tarihi, 1500'lerde İspanyol kaşiflerin ve yerleşimcilerin gelmesi ile başladı. 1600'lerde İngiliz yerleşimciler de birkaç keçi getirdiler.

Kuzey Amerika'da şimdi melez türler var. Son olarak, ithal kaşmir keçi ile İspanyol keçisi, fiber üretimi artırmak için çapraz edilmiştir.

YENİDÜNYA KUŞLARI

BALD EAGLE, KEL KARTAL, DAZLAK TÜYSÜZ KARTAL, AK BAŞLI KARTAL, DENİZ VE BALIK KARTALI, KIZILDERİLİ KARTALI, BENİM EN SEVDİĞİM KUŞ, EN SEVDİĞİM FİT VE MUHTEŞEM KARTAL, YAŞAMIN VE GÜCÜN SEMBOLÜ KARTAL...

Kanada, Alaska, ABD, Kuzey Meksika'da yaşar. Büyük bir kuştur. Uzunluğu 70-106 cm. kanat açıklığı en fazla 2,44 m. dir. Ağırlığı 2,5-7 kg. olup, dişileri %25 daha büyüktür. Parlak sarı ayakları, çengel gagası, beyaz başı ve ikinci bir türde beyaz kuyruğu, kahverengi gövdesi vardır. Dişileri erkekleriyle aynı renktedir. Ömürleri 30 yıl ve yukarı olup, kuş türleri içinde en uzun yaşayan kuştur. 70 yılı da bulabilir. Ama nasıl? Çok ilginç ama şöyle:

KARTAL 40 YAŞINA GELİNCE ÇOK YAŞLANIR. PENÇELERİ SERTLEŞTİĞİ İÇİN AVLANAMAZ, GAGASI ÇOK UZADIĞINDAN BESLENEMEZ VE KANATLARI ÇOK KARTLAŞIP AĞIRLAŞTIĞINDAN UÇAMAZ. YA ÖLECEK YA DA YENİDEN DOĞACAKTIR. BUNUN İÇİN CİDDİ KARAR VERMESİ GEREKİR.
EĞER KARAR VERİRSE, BİR DAĞIN TEPESİNE GİDER. ARTIK 150 GÜNLÜK YENİDEN DOĞUŞUN ACILI VE ZORLU BAŞLANGICINDADIR.
ÖNCE GAGASINI BİR KAYAYA VURUP YERİNDEN SÖKER VE YENİDEN ÇIKMASINI BEKLER. SONRA ÇIKAN GAGAYLA PENÇELERİNİ SÖKER. PENÇELER DE YENİDEN ÇIKINCA ONLARLA KARTLAŞMIŞ TÜYLERİNİ YOLAR.
5 AY SONRA KENDİSİNE 20 YIL VEYA DAHA FAZLA YAŞAM BAĞIŞLAYAN ''YENİDEN DOĞUŞ'' UÇUŞUNU YAPAR.

Ben bunun için, yaşam zevkleri ve yaşama tutunabildikleri için kartalları severim. İnsanoğlu hayvanları öldüreceğine, nasıl yaşaması gerektiğini onlara bakarak öğrenebilir. Örneğin; KARTAL=YAŞAM

Habitatları nehirler, balık bolluğu olan büyük göller, okyanuslardır. Bazen haliçlerin ve gizli bahçelerin içlerine de girerler. Alabalık ve somon yemeği çok severler. Yerel kartal büyük ölçüde leş yer. Balina leşlerini gövdesine kadar temizlerler. Bazen kamp ve piknik alanlarından yiyecek çalar, çöp yerler. Beslenmede tercih ettikleri kuşlar ördek, martı, kaz, yırtıcı mavi balıkçıl, hatta kuğulardır. Geyik, tavşan, rakun, kunduz yerler. Güçlü pençeleriyle 15 kiloluk Katır Geyiği Yavrusunu alıp, havada geyikle beraber uçarak kaçtığı görülmüştür.
Kartal güçlü havacıdır. 56-70 km. hızla balık taşır. Dalış hızı 120-160 km. ve nadiren dikeydir. Yerine bağlı yaşar. Kısmen göçmendir. Yiyeceği biter ya da donarsa göç eder ve yalnız gündüz göçer.

Yuva için büyük, suya yakın, iğne yapraklı ağaçları tercih eder. Quebec ve New England'daki yaprak döken ormanlar, onun için iyi yuva olur.

KARTALLAR TEK EŞLİLERDİR. YAŞAMLARI BOYUNCA EŞ DEĞİŞTİRMEZLER. YAVRU YAPMAK İÇİN, KENDİ NEREDE DOĞMUŞ İSE O BÖLGEYİ TERCİH EDERLER. HER YIL AYNI YUVAYI KULLANIRLAR. Kartalların kurları muhteşemdir. Yere çarpar ve tekrar uçarlar. Yılda 1-3 yumurta yaparlar.Ancak 3 civcivin yaşaması biraz zordur.

Kel Kartalın 20.y.y. da nüfusu çok azaldı. Bunda böcek ilacı DDT'nin rolü oldu. DDT yetişkin kuş için ölümcül değil. Ama kalsiyum metabolizmasını etkilediğinden, steril ve sağlıklı yumurta yapamadılar. Yumurtalar kırılgan oldu.
1700 yılında Kel Kartal nüfusunun 300000-500000 olduğu tahmin ediliyor. Ancak 1950'lerin ortasında sadece 412 yuva çifti kalmıştı. İlk olarak 1918'de Göçmen Kuş Antlaşması ile korumaya alındı, ticari yasak kondu. 1972'de DDT, ABD'de yasaklandı. 1992'de tahmini nüfus 110000-115000 oldu. Bunların 70000'i Alaska'da yaşamaktadır. İyileştirme ve nüfus artışı sonucunda, 2007'de ABD'de, Doğal Hayatı Koruma Listesinden çıkarma çalışmaları başladı.

Kanada Quebec'de çektiğim bu fotoğraflarda, maalesef kartalımızın yüzünü görüntülüyemedim. Kartallar yüksek ve ÖZGÜR UÇARLAR. Bulunduğu ortamdan sanırım mutlu değil, 1 saat beklememe rağmen yüzünü dönmedi.

Kel Kartal aynı zamanda ABD'nin güç, gurur, birlik sembolüdür. Ulusal kuşları aynı zamanda mühürlerinde de var.

KEL KARTAL KIZILDERİLİ KÜLTÜRÜNDE, KUTSAL KUŞTUR. ONLARA GÖRE KARTAL, TANRI VE İNSANLAR ARASINDA RUHSAL PEYGAMBERLER GİBİDİR. KİŞİLERE ŞEREF SEMBOLÜ OLARAK KARTAL TÜYÜ VERİLİR. KARTALLAR; GÜNEŞE YAKIN , YÜKSEKLERDE YUVALARI OLDUĞUNDAN BEREKET VE BARIŞ SEMBOLÜDÜRLER. KARTAL YUVALARININ YANINDA DİNSEL TÖREN VE DANS GÖSTERİLERİ YAPARLAR. DANS ESNASINDA, KANAT KEMİĞİNDEN YAPILAN DÜDÜK ÇALINIR. VE BİR TIP ADAMI TÜYLERİ KULLANARAK, İYİLEŞTİRME VE GÜÇ AKTARIMI YAPAR.
KUZEY AMERİKA'DA SADECE KIZILDERİLİLERE; DİNSEL TÖRENLERİ İÇİN, TÜY ALIMI YETKİLİ KILINMIŞTIR.

KEL KARTAL, GÖÇMEN KUŞ ANTLAŞMASI YASASI, KEL VE GOLDEN EAGLE KORUMA YASASI TARAFINDAN HALEN KORUNMAKTADIR. SATIŞ, TAKAS, TİCARET, İTHALAT, İHRACAT, ULAŞTIRMA, YUVA VE YUMURTA TOPLAMA KESİNLİKLE YASAKTIR. Çok güzel!.. YERLİ AMERİKALILAR, KENDİ KÜLTÜRLERİNİN AMBLEMİNE SAHİPTİRLER.

KANADA KAZI (BRANTA CANADENSIS), DÜNYA'NIN EN GÜZEL KAZI, EN GÜZEL KUŞLARINDAN BİRİ... Benim ennn sevdiğim kuşlardan biri!..

Kanada Kazı, Arktik ve Kuzey Amerika'da yaşayan vahşi bir kazdır. Hatta ürkek ve şüpheci kazlar, özgürlüklerine zarar gelmesin diye, insanlara pek yaklaşmazlar. Siyah baş ve boyunları vardır. Yüzlerinde beyaz lekeler olup, vücutları kahverengi-gridir. Genç Kanada Kazlarının (Goslings) baş ve sırt bölgesinde, yeşilimsi-gri, künt sarısı, zeytin rengi tüyler vardır. Yetişkin olduklarında bu renkler gider.



Kanada Kazının büyüklüğü 76-110 cm. ve kanat açıklığı 127-180 cm. dir. Erkekler 3,2-6,5 kg. ağırlığında, dişiler 5,5-12 kg. ağırlığındadır. Erkekleri agresif; dişileri ise daha özdeştir. Dişilerin farklı bir (korna gibi) sesleri vardır.
Yiyeceklerinin büyük kısmını yeşil bitki örtüsü ve tahıllar içerir. Buğday, fasulye, pirinç, mısır yerler. Su içinde ise besinleri balık, yılan balığı, yosun, deniz maruludur. Ayrıca bermuda otu, tuz otu,tohum, yabani meyve, arpa, böcek, kurtçuk da yerler.




Tüm yaşamları boyunca tek eşlilerdir. Ancak eşleri ölürse yeni eş bulurlar.Grup halinde su kenarlarında dolaşırlar. Yuvalarını kuru yapraklardan yaparlar. Dişi 3-8 yumurta yapar. 23-30 günlük kuluçkaya, sadece dişi kaz yatar. Ömürleri tam olarak bilinmemekle beraber, uzundur. 23- 24 yaşına kadar yaşamış iki Kanada Kazı ile tutsaklıkta 42 yaş yaşamış diğer bir kaz görülmüştür.
Kanada Kazlarının habitatları; su yollarına açık çayırlar, otsu bitki alanları ve arktik tundralardır.

Kanada Kazlarının önemlerinden biri MUHTEŞEM GÖÇLERİDİR. Yazın Kanada, kışın ABD'nin güneşi onların yaşam yerleridir. ÇOK İYİ GÖRME YETENEĞİNE SAHİP KANADA KAZLARININ, EN BİLGE BÜYÜKANNELERİNİN LİDERLİĞİNDE, YAVRULAR ARADA, SAATTE 85-90 km. HIZLA ''V'' ŞEKLİNDE GÖÇLERİ TEK KELİMEYLE MUHTEŞEM, MUHTEŞEMDİR. MAGNİFİQUE!..



Göç Kanada'da Eylül ayı başından, Kasım ayı başına kadar uzar. ABD'ye göçtüklerinde kendileri gelmeden ''garuk gauk'' diye çıkan sesleri, onların gelişinin ve yaklaşan kışın habercisidir. Uzun göç yolculuklarında T3, T4 gibi tiroid hormonları yükselir. Bu sayede hızlı ve uzun uçuş yaparlar.

Kanada kazlarının normal göç rutinleri, Chesapeake Körfezi ve Virginia James River bölgelerindedir. Büyük gruplar ''V'' şeklinde ilkbahar ve sonbaharda geçiş yaparlar. Bazı bölgelerde göç yolları; habitat, yiyecek kaynakları değişikliği ile farklılıklar göstermektedir.

19.y.y. ın başı ve 20.y.y. ın sonunda AŞIRI AVLANMAYLA KANADA KAZI SAYISINDA CİDDİ DÜŞÜŞ OLDU. Ama şimdi YASALAR VE HABİTAT EĞLENME VE KORUMA PROGRAMLARI İLE NÜFUSLARINDA İYİLEŞME VAR. Kuzey Amerika ve Kanada'da kuş nüfusunda artış olmuştur ve en yaygın su kuşlarıdır. Hatta bazıları ortama o kadar uyum gösteriyorlarki göçmen bile olmuyorlar.

Kanada Kazları bazen de aksiliklere neden oluyorlar. Örneğin; 1995 yılında ABD Hava Kuvvetleri Alaska'da bir sürüye vurdu. 24 mürettebat öldü. Yine New York'tan kalkan pilot, Hudson Nehrine acil iniş yaptı. 155 yolcu küçük yaralanmalarla kurtuldu. Kazalar; habitat değiştirme, tehcir gibi olaylarla önlenmeye çalışıldı. Ve SÜRÜLER İTLAF EDİLDİ.

KANADA KAZLARI YÜZLERCE YILDIR İNSANLAR TARAFINDAN AVLANDILAR. YERLİ AMERİKA'LILAR BAHAR GÖÇLERİNDE AVLADILAR. ESKİMOLAR DA AVLARDI. SON ZAMANLARDA DA ÇİMENLİK ALANLARA GİRMELERİNİ ÖNLEMEK İÇİN KİMYASAL METHİOCARB KULLANILDI. 200 KAZ TEKSAS'DA KİMYASAL PARATHİONLA ÖLDÜRÜLDÜ.

KANADA KAZLARI AŞIRI AVCILIK VE ÖLÜM NEDENİYLE BÜYÜK RİSK ALTINDADIRLAR. OYSA İÇİNDE YAŞADIKLARI EKOSİSTEMDE ROLLERİ ÇOK BÜYÜKTÜR. ÖZELLİKLE YEDİKLERİ BİTKİ TOHUMLARINI DAĞITMALARI, BİTKİ DÜNYASI İÇİN OLDUKÇA ÖNEMLİDİR.

KANADA KAZLARINI ÖLDÜRMEYELİM. KAZLARA, DOĞAYA VE DOLAYISIYLA KENDİMİZE SAYGI DUYALIM.



Kanada Quebec'te fotoğrafladığım bu güzel manzaraya yakışan tatlı Yaban Ördekleri (anas ouergueluda)

Yaban Ördekleri perde ayaklı su kuşlarıdır. Erkeklerinin tüyleri parlak, dişilerinin donuktur. Erkek tüyleri yazın dökülerek, dişiler gibi esmer renge bürünür. Tüyleri kiremitler gibi birbiri üstüne dizildiğinden, su geçirmez ve kaygan olduğundan çabuk kururlar. Zaten yaban ördekleri soğuğa ve yağmura dayanıklıdırlar.

Yaban Ördeği suya daldığında bir araştırma yaparak, çamurlu suyu gagasıyla alır. İçindeki tohum ve kurtçukları alıp, çamuru dışarı sızdırır. Sümüklü böcek, kurbağa larvaları, küçük balıkları yer. Çok oburdur. Ne bulsa yer.

Yaban Ördekleri, ağaç kovukları, çalılıklar arasında yuva yaparlar. Terkedilmiş tavşan çukurunda bile yuva yapıp, yumurtlarlar. 15-20 yumurta olunca, 28-29 günlük kuluçkalarına yatarlar. Ömürleri 20-30 yıldır. Evciller 15 yıl yaşar.

Montreal'de şehir merkezinde bulunan doğal parktaki ördekler.

1918 yılında Doğa Korumacı ve Kuş Bilimci John Thomas Miner sayesinde ''Göçmen Kuş Protokolü'' yürürlüğe girdi. BU PROTOKOL, GÖÇMEN KUŞLARIN YAKALANMASINI, SATILMASINI VE ÖLDÜRÜLMESİNİ YASAKLAMAKTAYDI. Miner 30 yıl boyunca YABAN HAYATININ KORUNMASININ VE YABAN HAYVANLARI İÇİN BARINAKLAR İNŞA EDİLMESİNİN GEREKLİLİĞİNİ konferanslar vererek anlattı. ÇOCUKLARA KUŞ KULÜPLERİ KURMALARINI, YUVA VE BARINAK YAPMALARINI ÖNERDİ. Haklıydı, çünkü doğa ve hayvan bilinci çocuk yaşta gelişir. Eğitim küçük yaşta olmalıdır. Aksi halde insanlar büyüyünce hayvanları, doğayı katleden; sonra da kendi cinsine zarar veren canavarlar haline gelir. KESİNLİKLE TÜM DÜNYA ÇOCUKLARINA; VERİLEN BİYOLOJİK EĞİTİMİN YANINDA HAYVAN, BİTKİ VE DOĞA SEVGİSİ VERİLMELİDİR. DOĞA, YAŞAM NEDİR? NEDEN DOĞAYI SEVİP, KORUMALIYIZ? BUNLAR CİDDİ ŞEKİLDE ÖĞRETİLMELİDİR. HATTA BELİRLİ ZAMANLARDA ÇOCUKLAR DOĞAYLA İÇİÇE KAMPLAR HALİNDE YAŞAMALIDIR. Miner 1944'de öldüğünde 50000'in üzerinde Yaban Ördeğini ve 40000'in üzerinde de Kanada Kazını bilimsel araştırmalar, onları tanıma ve yardım etmek için etiketlemişti.

SIĞ SULARDA, KOY VE GÖLETLERDE YAŞAYAN YABAN ÖRDEKLERİNİN HABİTATLARI İNSANLAR TARAFINDAN TEHDİT ALTINDADIR. HİDROELEKTRİK KALKINMA, ORMANCILIK, BÖCEK KONTROL PROGRAMLARI, DÜŞÜK DÜZEY ASKERİ UÇAN, KAYNAK GELİŞTİRME VE ARTAN ERİŞİM BOZUKLUKLARI DAHİL;BUNLARIN HEPSİ YABAN ÖRDEKLERİ VE KANADA KAZLARI İÇİN TEHDİTTİR.

AYRICA YASADIŞI AVCILIĞIN ÖNLENMESİ, KANADA ATLANTİK SULARINDA PETROL VE KİMYASAL SIZINTILARIN ÖNLENMESİ YABAN KUŞLARININ GELENEKSEL KIŞLAMA ALANLARINI KORUYABİLİR.

KIRMIZI TAÇLI TURNA (RED-CROWNED CRANE), Turna Japonensis, Japon Turna, Mançurya Turna

Kırmızı Taçlı Turna, taçlı kuş dünyasının ikinci nadide kuşudur. Doğu Asya'da bu kuş; ŞANS, UZUN ÖMÜR, SADAKAT SEMBOLÜ olarak bilinir. 1952'de kutsal sayılmaları nedeniyle Ulusal Japon Kuşu ilan edildi. Çin'de de kültürlerinde uzun ömür, ölümsüzlük sembolü olması nedeniyle; Kırmızı-Ulusal Ormancılık Bürosu tarafından, Çin'in Ulusal Hayvanı olarak tek aday olup seçildi. Ayrıca kırmızı taç soyluluk sembolü olarak görülüyor.

Uzun boylu zarif Kırmızı Taçlı Turnanın, boyu yaklaşık 158 cm. kanat açıklığı 2,5 m. dir. Yaklaşık ağırlığı 7,5 kg. olup, 17-22 kg. olanlar da vardır. Olgunlaştıklarında başlarındaki beyaz taç, kırmızı olur.

Moğolistan, Sibirya'da olgun turna 2 yumurta yapar. Kuluçka 29-34 gündür. Tek eşlilerdir. Yumurtayı ve yuvayı korumadan erkek sorumludur. Yavruların ilk uçuşu 95 inci güne gelir. Aile kışı geçirmek için, genelde hayatta kalan tek yavruyu alıp, Japonya, Çin, Kore, Tayvan'dan Doğu Asya'daki diğer ülkelere göçerler.

Ulusal Aviary Pittsburgh yılında, uçakla nakledilip, Khinganski Tabiatında doğal hayata bırakıldılar. 1995-2005 yılları arasında ABD'e bırakılan 150 yumurtadan çıkan yavrular doğal hayatta büyüdü.

Habitatları ıslak çayırlar, bataklıklar, nehir ve pirinç alanlarıdır. Balık, kemirgen sazları, otları, çilek, mısır yerler. Hokkaido'da insanların sağladığı mısır, tahıl taneleri ve balıkları yemeği çok severler. Ayrıca küçük amfibileri, omurgasızları, böcekleri, sulak ve bataklıklarda yetişen bitkileri de yerler.

Kırmızı Taçlı Turnaların MUHTEŞEM DANSLARI her yaşta ortaya çıkabilir. Genellikle kur ile ilişkili olduğu düşünülse de, motor gelişimin bir parçasıdır. Saldırganlığı baltalamak, gerginliği dindirmek ve çiftler arası bağı güçlendirmek içindir. Kırmızı Taçlı Turna Red-Crowned Crane , diğer türlerinden daha fazla dans eder.

Kırmızı Taçlı Turna nüfusu yaklaşık 1700-2000 civarındadır. Çin ve Rusya'daki 1200 kuştan yaklaşık 900 tanesi Japonya'da Hokkaido adasında yaşar.

Dünya savaşında nüfusları oldukça azalıp, en düşük noktaya ulaştı. 1970'li yılların başında korunmaya dahil oldular. 1991'de Çin, Moğolistan, Rusya uluslararası bir anlaşma işbirliği içine girdiler. 2003'de ICF Küresel Çevre Fonu (GEF) ve Birleşmi,ş Milletler Çevre Programı ile Kırmızı Taçlı Turnalar korumaya alındılar. Japonya ve Kore'de de koruma çalışmaları yapıldı. ABD küresel çevre koruma çalışmalarına katıldı.

KIRMIZI TAÇLI TURNALAR, CİDDİ HABİTAT KAYBI NEDENİYLE TEHDİT ALTINDADIRLAR. İNSAN GELİŞİMİ, TARIMSAL GENİŞLEME, KAMIŞ HASADI, ORMANSIZLAŞMA, YOL VE BİNALAR, TARİHİ ÜREME SULAK ALANLARININ YOK EDİLMESİ NEDENLERİ TEHDİT OLUŞTURMAKTADIR. EK TEHDİTLER İSE YANGINLAR, İNSANLARIN YUVALARINI İMHA ETMESİ, ZEHİRLENMEDİR.

AYRICA TÜRLER; HABİTAT KULLANIM DEĞİŞİKLİĞİ, SULAK VE OTLAK ALANLARDA KENTSEL BÜYÜME, ARAZİ GELİŞTİRME, KİRLİLİK VE ÇEVRE KİRLETİCİLERİ, PETROL GELİŞTİRME GİBİ NEDENLERLE KRİTİK SIKINTI İÇİNDEDİRLER.

DOĞANIN PARÇASI, SÜSÜ, MUTLULUĞU KUŞLARA İYİ DAVRANALIM. BENİM ENN SEVDİĞİM HAYVANLARIN BAŞINDA GELİR. ÇÜNKÜ KUŞLAR ÖZGÜRLÜK DEMEKTİR. EĞER KUŞLAR GİDERSE ÖZGÜRLÜĞÜMÜZ DE GİTMİŞ OLACAK.

KANADA TURNASI, SANDHILL CRANE (GRUS CANADENSİS)

Kuzey Amerika ve Kuzeydoğu Sibirya'da yaşar. Nebraska ve Platte Nehri kuş referans yaşam alanlarıdır. 450000 yıl boyunca bu bölgelerde göç etmişlerdir. Kanada Turnasının rengi gri, alnı kırmızı, yanakları beyazdır. Ağırlığı 3-6,5 kg. (en büyükleri 14 kg.), uzunluğu 98 cm. kanat açıklığı 1,6 m. yükseklikleri 80 cm. dir. Fransız tarzı boğazda haddelenmiş ''r'' gibi yüksek sesle çağrı yaparlar.

Habitatları Kanada, Alaska, Güneydoğu ABD, Sibirya, Küba bataklıklarıdır. 2 yumurta yaparlar. Kuluçka 29-32 gündür. Erkek yuvayı korur. Yavruların ilk uçuşları 67-75 günler aralığındadır. İletişim için yüksek sesle çağrılar yaparlar. Yumurtaları ve yavruları bazen kuzgunlar, şahinler, kartallar, rakunlar yer. Ama bir yırtıcı kuş yaklaştığında Sandhill kendini, ailesini korur; hatta tekmeler ve uçar. Ömürleri vahşi hayatta 25 yıldır.

Kanada turnası dansı iyi bilmektedir. Meşhur dansları için önce kanatlarını açar, selam verir ve havaya sıçrar. Sandhill'ler eşlerine daima sadık kalırlar.

Tahıl, tohum, bazı böcekleri, omurgasızları, küçük omurgalıları yerler. İnsanlardan ürküp, yaklaşmazlar.

Sandhill kış için güneye uçar. Kışlama alanlarında 10000 kişilik kuş sürüleri oluştururlar. En iyi gözlemleme yeri New Mexico'dur.

SULAK ALAN EKOSİSTEMİNİN BOZULMASIYLA, IRMAK KENARINDA YAŞAYAN SANDHİLL'LER ÖNEMLİ TEHDİT ALTINDADIR. GÖÇMEN NÜFUS İÇİN, KIŞLAMA ALANLARINDA BÜYÜK ENDİŞE BULUNMAKTADIR.

Sandhill'lerin %80' i ilkbaharda Platte Nehrini kullanmaktadır. Platte boyunca tek bir kuş 29 gün geçirir. Şişmanlayıp göç için enerji depolar. Ama onları AŞIRI AVLANMA, YERLEŞİM VE TİCARİ KALKINMA BASKISI TEHDİT ETMEKTEDİR.

1900'lü yılların ilk yarısında koruma çalışmaları başladı. 1916'da GÖÇMEN KUŞ ANTLAŞMASI yapıldı. Dünya çapında 650000 civarında sandhill var. Ama Washington'da tehlike altında. Gerçi ABD ve Kanada'da 10 yıldır istikrarlı genişleyen nüfusları var. Florida'da çok iyi korunuyorlar. ÖLDÜRÜLÜRSE YÜKSEK PARA CEZASI VAR. FEDERAL YASALARLA DEVLETİN KORUMASI ALTINDALAR. Dünya'nın sayılı turna türü, Mississippi ve Küba'da ise tehlike altında. En az nüfus 300 ile Küba'da.

TÜM DÜNYA'DA; KANADA TURNALARI, TURNALAR VE GÖÇMEN KUŞLAR İÇİN HABİTAT DEĞİŞİKLİĞİ VE AVCILIK TEHLİKE TEŞKİL ETMEKTEDİR. DOĞAYI KORUMALIYIZ. BUNUN İÇİN DÜNYA HALKI BİLİNÇLENDİRİLMELİDİR. PLANLI ŞEHİRLEŞMELİ, DÜNYA CANLILARININ ORTAK MALI OLAN SULAK ALANLARA, ORMANLARA DOKUNULMAMALIDIR. HİÇBİR KUŞUN HABİTATINI DEĞİŞTİRMEMELİYİZ.

GÖÇMEN KUŞLAR HER YIL UZUN GÖÇ YOLUNDA BULDUKLARI SU VE YİYECEKLERİ ARTIK BULAMIYORLAR. ONLARIN YERİNE BİZİM APARTMANLARIMIZLA, SANAYİMİZLE KARŞILAŞIYORLAR. BU LİSTEYE ÜLKEMİZ TÜRKİYE'DE KARS YÖRESİNDEKİ GÖÇMEN KUŞLAR DA DAHİLDİR.BÜTÜN BUNLARA HAKKIMIZ YOK. DÜNYA'DA YERLEŞECEĞİMİZ BAŞKA YERLER DE VAR.
''YUVA YIKANIN YUVASI OLMAZ.''

ARTIK DOĞADA ORTAK YAŞAMAYI ÖĞRENMELİYİZ. DOĞRU ŞEHİRLEŞMELİYİZ, TEKNOLOJİYİ DOĞRU KULLANMALIYIZ. KUŞLARLA ÇİFTÇİLER ARASINDA POZİTİF İLİŞKİLER KURMALIYIZ. ELEKTRİK KABLOLARINA, TRAFİKTE ARAÇ EZMELERİNE; HERŞEYE, EN UFAK DETAYLARA BİLE DİKKAT ETMELİYİZ. BUNUN İÇİN DE DÜNYA HALKINI ÇOCUKLUKTAN İTİBAREN EĞİTİMLE YETİŞTİRMELİYİZ.

OKULLARA DOĞA, HAYVAN, BİTKİ, İNSAN SEVGİSİ DERSLERİ KONSUN!

TROMPETÇİ KUĞU (TRUMPETER SWAN), Kuzey Amerika'nın en büyük ötücü kuşu, Dünya'nın en büyük kuğusu.

Trampetçi Kuğunun (Trumpeter Swan), trampet gibi derin, rezonans ve arsız sesi vardır.

Erkeklerinin uzunluğu 145-163 cm. ağırlığı 11,8 kg. Dişiler 139-150 cm. uzunluğunda 13 kg. ağırlığındadır. Kanat genişliği 2,03 m. Uzun boyna , siyah gagaya, siyah kısa bacaklara ve harika beyaz tüylere sahiptirler. Genç kuğuların gri olan tüyleri, yetişkin olunca beyaz olurlar.

Kuzey Amerika'da sığ havuzlar, geniş nehir kıyıları üreme alanlarıdır. Dişi bir bitki höyüğünde, terkedilmiş kuzgun yuvasında veya yüzen bir platform üzerinde 3-10 yumurta yapar. Aynı yerdeki bu yumurtaları birkaç yıl boyunca kullanabilir. Kuluçka 32-37 gündür. Uzun yaşamları vahşi hayatta 24 yıl, esarette 32 yıldır. Sert ortamlara adapte olmuşlardır. -30 dereceye tahammül edebilirler.

Habitatları tatlısu bataklıkları, gölet ve göllerdir. Su bitkilerini yerler. Kışın ot, çimen, alanlarda tahıl, küçük böcek ve kabukluları yerler. Gelgitlerle gelen yiyecekler, onlar için iyi bir fırsattır. Yazın Alaska ve Kanada'da St.Lawrence Nehri kıyılarında yaşarlar. Rocky Dağlarında da bir nüfusları vardır. Kış için ABD'de Colorado'ya meşhur ''V'' uçuşlarıyla göç ederler. Ohio, Mississippi Nehir vadilerinde yaşar, Meksika Körfezine kadar inerler.

1600-1800 yılları boyunca Trompetçi Kuğu, tüyleri için avlandı. Sözde en kaliteli kalemler bu tüylerden yapılıyordu.1916 yılında Göçmen Kuş Sözleşmesi Büyük Britanya ve Kanada ile ABD arasında imzalandı. 1933'de sadece Kanada'da 77, ABD 'de 50 Trompetçi kalmıştı. Ama daha sonraki çalışmalarla bu sayı 16000'e çıktı. ERKEN ÇABALARLA, HABİTATLARINA SAHİP ÇIKILDI VE SON 30 YILLIK DÖNEMDE NÜFUS SÜREKLİ BÜYÜDÜ. ABD 'de Balık ve Yaban Hayatına Hizmetten dolayı %400 büyüme oldu. 1982'de Toronto Hayvanat Bahçesi, Koruma ve Yumurta Toplama Projesi başlattı. 1984 'de Koruma Çalışması Çağrısı devam etti. Ama halen Minnesota Eyaletinde tehdit altındalar.

MUHTEŞEM GÜZELLİKTEKİ TROMPETÇİ KUĞULAR HABİTAT KORUNMASI VE İYİLEŞTİRİLMESİ İLE DAHA DA SAYILARI ARTIP, YAŞAYACAKLARDIR. KANADA'DA, DÜNYA'NIN EN BÜYÜK KUĞUSU TÜM TROMPETÇİLER, KORUMA ALTINDADIR. ONLARA ÖLÜM YASAKTIR.

HİNDİ AKBABA, TURKEY VULTURE, TEMİZLEYİCİ KUŞ.
Açık ve yarı açık alanlarda, subtropikal ormanlarda, otlaklarda , mera, çayırlar ve çöllerde yaşarlar. Yumuşak, saldırgan olmayan davranışlara sahiptirler.
Koyu kahverengi tüyleri, morumsu-kırmızı başı, çengel fildişi renkli gagası olan çirkin yüzlü bir hayvandır. Ömürleri 20 yıldır. Boyları 170-183 cm. ağırlıkları 1,4-2,26 kg. dır.
En yüksek uçan kara kuşu, en yetenekli planörlerdir. 7000 m. den yükseğe çıkabilirler. Sesleri homurdama sesi gibidir. Küresel nüfusları 4500000'dür.

Yuva yapmaz, korunan bir yere , mağara, kaya çatlakları, dağ ve kuru ağaç kovuklarına yumurtalarını bırakırlar. Dişi 2 veya bazen 1-3 yumurta yapar. 30-40 günlük kuluçkaya ebeveynler beraber yatarlar.

Hindi Akbabaları leşle beslenirler. Nadiren bitki, kabak, canlı böcek yerler. Keskin gözleri ve koku alma duygusu ile düşük gazlı ölü hayvan çürümesini algılarlar. Kanatlarını açık tutup; kurutma, vücut ısıtma ve bakterilere kapatma hareketi yaparlar. Kokulu maddeleri sindirirler. Aynı zamanda avcılarına kusarak, bu maddeyi püskürtüp uzaklaştırılar.

İnsanlar, Hindi Akbabalarının ayaklarından Şarbon ve Domuz Kolerasını taşıdıklarını düşünür. Ama virüsler sindirim yoluyla yok edilir. İnsanlar yeni doğan akbabaları dahi öldürmektedir. CANLI ÖLDÜRMEK YANLIŞTIR. AKBABALAR LEŞLERİ TEMİZLEYİP, HASTALIKLARI ÖNLEDİKLERİNDEN, EKOSİSTEM İÇİN ÇOK ÖNEMLİDİR.

Hindi Akbabalar ABD ve Kanada'da koruma altındalar. Ama Kaliforniya'da tükenme tehlikesi olup, tahminen bugün 40-60 akbaba var. ABD'de Hindi Akbabaları almak, öldürmek, sahiplenmek yasaktır. Aksi halde 6 ay hapis cezası ve 15000 dolar para cezası vardır.

KANADA BAYKUŞU, BURROWING BAYKUŞU (Strix occidentalis)

Kanada'nın kuzeyinde; otlaklar, tarım alanları, çöller, kuru ve açık alanlarda yaşar. Uzunluğu 25 cm. kanat açıklığı 53 cm. dir. Dişileri 4-12 (genelde 9) yumurta yapar. Vahşi hayatta 9 yıl, esarette 10 yıl yaşarlar. Gece avlanıp, böcek, sinek, küçük kabukluları yerler.

Florida Atlantik Üniversitesinin Atletizm Takımının maskotudur.

Burrowing Baykuşları tehlike altındalar. Kanada'nın İngiliz Kolombiyasında geniş ormanlık alanlarda sadece 23 baykuş kaldı. Oysa bu sayı 90'ların başında 1000 idi. IUCN Kırmızı Listesinde yer almaktalar.

Baykuşların düşmanları; porsuk, yılan, vahşi-evcil kedi köpekler ve ne acı ki trafikteki araçlar. BAYKUŞLAR TEHLİKE ALTINDA, HABİTAT KAYIPLARI VAR. ÇÜNKÜ YAŞAM ALANLARI HAVAALANLARI VE GOLF SAHALARI OLDU.

BAYAĞI KUZGUN (corvus corax)

Kuzey Amerikaya, Eski Dünyadan geldiği düşünülmektedir. Kuzey Amerika, Kuzey Afrika, Avrasya, Pasifik Okyanus Adaları, Kanarya Adaları, Britanya Adaları, İskoçya, İzlanda, Grönland, Tibet, Everest üzerinde, İstanbul'da yaşarlar.

Boyları 56-69 cm. ağırlıkları 1,5-3,6 kg. dır. Ömürleri 10-15 yıldır. Londra kulesinde bir kuzgunun 44 yıl yaşadığı görülmüştür. 18-21 günlük kuluçkaya, 3 yumurta üzerinde sadece dişi yatar. Yavruları 6 ay her iki ebeveyn besler.

Beslenme kaynakları bulmada fırsatçıdırlar. Leş, böcek, tahıl taneleri, meyve yerler. Ayrıca çöp karıştırıp yemek atıklarını; kurtçuk ve leş böceklerini yerler.

Çevre ve insan da dahil sesleri taklit edebilirler. Çağrılar, alarm ve takip arama seslerini çıkarabilirler. Taklit ve problem çözmede türünün en büyük beynine sahiplerdir. Oyuncu, eğlenceli, akrobat kuşlardır. Hatta kurt, köpek gibi diğer türlerle de oynarlar.

Kuzgunlar HIRSIZ KUŞ olarak da bilinir. Nedeni, DİŞİLERİNİ ETKİLEMEK İÇİN PARLAK, BEYAZ VE MAVİ NESNELERİ YUVALARINA TAŞIRLAR. Ayyy! Çok Komik...

Yüzyıllar boyunca mitoloji, folklor, sanat ve edebiyata konu olmuşlardır. Batı geleneklerinde siyah tüyleri ve leş yemeleri uğursuzluk kabul edilmiştir. Kuzey Amerika'da yerli halk tarafından ve Kuzeydoğu Asya'da Tanrı gibi saygı görmüştür. Britanya'da Celt'lerde kuzgun sembol olmuştur.

BAYAĞI KUZGUNLAR HABİTAT KAYBI VE DOĞRUDAN ZULÜM NEDENİYLE TÜKENME TEHLİKESİ ALTINDADIR. Fındık, tahıl gibi bitkileri yiyor diye, özellikle çocuklar tarafından zarar görmektedir. OYSA ÖLÜ HAYVANI YİYEREK ORTADAN KALDIRDIĞI VE HASTALIKLARI ÖNLEDİĞİ İÇİN EKOLOJİK FAYDASI VARDIR.

DOĞAYI KORUYALIM. HİÇ BİR KUŞA, HAYVANA, CANLILARA, BİRBİRİMİZE ZARAR VERMEYELİM.